अधिक माहिती साठी – https://www.edutipsidea.com ला भेट द्या.
सिबीएससी (CBSE) बद्दल-
सेंट्रल बोर्ड ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन (CBSE) हे भारतातील सार्वजनिक आणि खाजगी शाळांसाठीचे राष्ट्रीय स्तरावरील शिक्षण मंडळ आहे, जे भारत सरकारद्वारे नियंत्रित आणि व्यवस्थापित केले जाते. 1929 मध्ये सरकारच्या ठरावाद्वारे स्थापन करण्यात आलेले हे मंडळ माध्यमिक शिक्षणाच्या क्षेत्रात आंतरराज्य एकत्रीकरण आणि सहकार्यासाठी एक प्रयोग होते. भारतात २७,००० हून अधिक शाळा आहेत आणि २८ परदेशी देशांतील २४० शाळा सीबीएसईशी संलग्न आहेत. सीबीएसईशी संलग्न सर्व शाळा विशेषत: इयत्ता 9 ते 12 पर्यंत एनसीईआरटी अभ्यासक्रमाचे अनुसरण करतात. सीबीएसईच्या सध्याच्या अध्यक्षा निधी छिब्बर, आयएएस आहेत.
बोर्डाच्या घटनेत 1952 मध्ये सुधारणा करून त्याचे सध्याचे नाव सेंट्रल बोर्ड ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन देण्यात आले. 1 जुलै 1962 रोजी मंडळाची पुनर्रचना करण्यात आली जेणेकरून संपूर्ण देशातील विद्यार्थ्यांना आणि विविध शैक्षणिक संस्थांना त्यांच्या सेवा उपलब्ध व्हाव्यात.
१. CBSE दरवर्षी इयत्ता ९ वी ते १२ वी पर्यंतचा अभ्यासक्रम प्रदान करते ज्यामध्ये शैक्षणिक सामग्री, शैक्षणिक परिणामांसह परीक्षांसाठी अभ्यासक्रम, शैक्षणिक पद्धती आणि मूल्यांकन मार्गदर्शक तत्त्वे असतात.
२. अभ्यासक्रम दस्तऐवजाच्या सुरुवातीच्या पानांमध्ये दिलेल्या निर्देशांनुसार शाळांनी अभ्यासक्रम व्यवहार सुनिश्चित करणे महत्त्वाचे आहे.
३. जेथे शक्य असेल तेथे कला-एकात्मिक शिक्षण, अनुभवात्मक शिक्षण, अध्यापनशास्त्रीय योजना इ. यासारख्या धोरणांचा योग्य समावेश करून विषय दिलेल्या अभ्यासक्रमानुसार शिकवले जावेत.
४. CBSE ने फाउंडेशनल स्टेज – 2022 साठी राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखडा स्वीकारला असल्याने, मूलभूत किंवा पूर्वतयारी शिक्षण देणाऱ्या शाळांना NCFFS-2022 आणि बोर्डाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये तपशीलवार वर्णन केलेल्या अभ्यासक्रम, अध्यापनशास्त्र, मूल्यांकन आणि इतर क्षेत्रांसंबंधीच्या शिफारशींचे पालन करण्याचा सल्ला दिला जातो तसेच वेळोवेळी जारी केला जातो.
५. अभ्यासक्रमात केलेल्या बदलांचा प्रभाव प्रतिबिंबित करण्यासाठी प्रश्नपत्रिकेच्या तपशीलवार डिझाइनसह नमुना प्रश्नपत्रिका सीबीएसईच्या वेबसाइटवर देखील उपलब्ध आहेत.
६. पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि तणाव कमी करण्यासाठी SQPs विद्यार्थ्यांना परीक्षेच्या पद्धतीची आणि वास्तविक परीक्षेत विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांच्या प्रकाराची कल्पना देखील देतात.
CBSE व्हिजन:-
१. CBSE एक मजबूत, दोलायमान आणि सर्वांगीण शालेय शिक्षणाची कल्पना करते जे मानवी प्रयत्नांच्या प्रत्येक क्षेत्रात उत्कृष्टता निर्माण करेल.
२. बोर्ड आपल्या विद्यार्थ्यांमध्ये बौद्धिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक चैतन्य वाढवण्यासाठी दर्जेदार शिक्षण देण्यासाठी वचनबद्ध आहे.
३. हे शिक्षण प्रक्रिया आणि वातावरण विकसित करण्याच्या दिशेने कार्य करते, जे भविष्यातील नागरिकांना उदयोन्मुख ज्ञान समाजात जागतिक नेते बनण्यास सक्षम करते. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासावर भर देऊन बोर्ड सतत आणि सर्वसमावेशक मूल्यमापनाचे समर्थन करते.
४. एक तणावमुक्त शिक्षण वातावरण प्रदान करण्यासाठी मंडळ स्वतःला वचनबद्ध आहे जे सक्षम, आत्मविश्वासू आणि उद्यमशील नागरिक विकसित करेल जे सुसंवाद आणि शांतता वाढवतील.
2023-24 च्या सत्रासाठी मंडळाच्या मूल्यांकन आणि मूल्यमापन पद्धती:-
१. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण, 2020 ने 21 व्या शतकातील आव्हानांना सक्रियपणे सामोरे जाण्यासाठी विद्यार्थ्यांच्या सर्जनशील आणि गंभीर विचार क्षमता विकसित करण्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करून रॉट लर्निंगकडून शिकण्याकडे जाण्याची गरज असल्याचे पुष्टी दिली आहे.
२. त्यानुसार, मंडळाने शाळांमध्ये सक्षमता केंद्रित शिक्षणाच्या अंमलबजावणीच्या दिशेने अनेक पावले उचलली आहेत, ज्यामध्ये संरेखित मूल्यमापन ते क्षमता, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांसाठी आदर्श संसाधनांचा विकास तसेच शिक्षकांची सतत क्षमता वाढवणे इ.
३. मंडळाने परिपत्रक क्रमांक Acad- 05/2019 दिनांक 18.01.2019 द्वारे मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत;
४. परिपत्रक क्रमांक Acad-11/2019 दिनांक 06.03.2019; परिपत्रक क्रमांक Acad-18/2020 दिनांक 16.03.2020; आणि परिपत्रक नं.Acad-57/2022 दिनांक 20.05.2022.
५. दहावी आणि बारावीच्या बोर्ड परीक्षांमध्ये अधिक सक्षमतेवर आधारित प्रश्नांचा समावेश करून NEP 2020 च्या दृष्टीकोनातून मूल्यमापन क्रमशः संरेखित करण्यासाठी.
६. या परिपत्रकांच्या पुढे, बोर्ड शैक्षणिक सत्र 2023-24 साठी परीक्षा आणि मूल्यमापन पद्धतींमध्ये योग्यता केंद्रित शिक्षणासाठी मूल्यांकन संरेखित करण्यासाठी पुढील संबंधित बदल सुरू करत आहे.
७. त्यामुळे, आगामी सत्रात अधिकाधिक सक्षमतेवर आधारित प्रश्न किंवा वास्तविक जीवनातील संकल्पनांच्या वापराचे मूल्यांकन करणारे प्रश्न प्रश्नपत्रिकेचा भाग असतील.
CBSE चे अधिकृत संकेतस्थळ – https://www.cbse.gov.in/
इयत्ता IX-XII (2023-24) वर्ष अखेरीच्या बोर्ड परीक्षांसाठी बदल खालीलप्रमाणे आहेत:-
![](https://i0.wp.com/www.edutipsidea.com/wp-content/uploads/2023/04/ix-to-xii-qp-pattern.jpg?resize=630%2C511&ssl=1)
१. शैक्षणिक सत्र 2023-24 साठी बोर्डाने जारी केलेला अभ्यासक्रम दस्तऐवज आणि नमुना प्रश्नपत्रिका देखील वैयक्तिक विषयांच्या QP डिझाइनच्या तपशीलासाठी संदर्भित केल्या जाऊ शकतात.
२. इयत्ता IX-XII साठी विविध विषयांचे शिक्षण फ्रेमवर्क आता संदर्भासाठी https://cbseacademic.nic.in वर उपलब्ध आहेत.
CBSE वार्षिक परीक्षा प्रश्नपत्रिका पॅटर्न CIRCULAR बघण्यासाठी – येथे क्लिक करा
“Education i1s the most powerful weapon which you can use to change the world.”
- Nelson Mandela
मला आशा आहे की आपल्याला हा लेख आवडला असेल .
आपल्याला आवडल्यास किंवा आपल्याला उपयुक्त असल्यास इतरांना शेअर करा.
प्रिय वाचकांचे आभार..आनंदी रहा..कनेक्टेड रहा
FAQs
प्रश्न नमुना – IX-X
१. MCQs/प्रकरण आधारित प्रश्न, स्त्रोत-आधारित एकात्मिक प्रश्न किंवा इतर कोणत्याही प्रकारात सक्षमता केंद्रित प्रश्न = 50%.
२. निवडा प्रतिसाद प्रकार प्रश्न (MCQ) = 20%
३. तयार केलेले प्रतिसाद प्रश्न (लहान उत्तर/दीर्घ उत्तर प्रकारचे प्रश्न, विद्यमान पॅटर्ननुसार) = 30%
प्रश्न नमुना – XI-XII
१. MCQs/प्रकरण आधारित प्रश्न, स्त्रोत-आधारित एकात्मिक प्रश्न किंवा इतर कोणत्याही प्रकारात सक्षमता केंद्रित प्रश्न = 40%
२. निवडा प्रतिसाद प्रकार प्रश्न (MCQ) = 20%
३. तयार केलेले प्रतिसाद प्रश्न (लहान उत्तरेचे प्रश्न/दीर्घ उत्तरांचे प्रकार, विद्यमान पॅटर्ननुसार प्रश्न) = 40%
एखाद्या विशिष्ट कौशल्याच्या विषयात मिळवलेले गुण हे इयत्ता नववी आणि दहावीच्या त्यांच्या सर्वोत्तम पाच गुणांमध्ये समाविष्ट केले जाऊ शकतात असे CBSE ने अनिवार्य केले आहे. जर विद्यार्थी मुख्य प्रवाहातील विषयांमध्ये चांगले गुण मिळवू शकत नसतील तर.
1. विद्यार्थ्यांने व्यवस्थितपणे वेळापत्रक तयार करून घ्यावे.
2. आपल्या झोपेसाठी वेळ काढावा.
3. मागील वर्षांच्या सर्व प्रश्नपत्रिका सोडवून जास्तीत जास्त सराव करावा.
4. अशा परिस्थितीत नमुना चाचण्या घ्याव्यात.
5. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न सोडवून बघावे.
Sir how write a adimt card